"Czy macie państwo WWR-kę?" - takie pytanie często zadawane jest rodzicom, gdy zapisują się na zajęcia do poradni, ośrodka, przedszkola etc. 

Dla kogo jest WWR? Komu przysługuje opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka? Skąd wziąć taką opinię? Dla dzieci w jakim wieku przysługują zajęcia w ramach wczesnego wspomagania rozwoju? Ile jest ważna opinia WWR? Gdzie można realizować wczesne wspomaganie rozwoju? Na jakie zajęcia można chodzić w ramach WWR? Czy zajęcia w ramach WWR są darmowe? Jakie sygnały mogą świadczyć o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju? Czym różni się wczesne wspomaganie rozwoju od wczesnej interwencji?

 

Dla kogo jest wczesne wspomaganie rozwoju?

WWR, czyli wczesne wspomaganie rozwoju dziecka to wsparcie dla dzieci z trudnościami rozwojowymi. Przysługuje dzieciom czasowo, od momentu wykrycia niepełnosprawności, nie poźniej niż do czasu podjęcia nauki w szkole. Może przysługiwać właściwie od urodzenia. Dziecko może dostać opinię o potrzebie WWR ze względu na niepełnosprawność ruchową, niepełnosprawność intelektualną, zaburzenia rozwoju mowy, zaburzenia integracji sensorycznej, niedosłuch, niedowidzenie i wszystkie inne trudności, przez które wymaga regularnego wsparcia terapeutycznego i bycia pod opieką poradni psychologiczno-pedagogicznej. To, czy dziecko powinno zostać objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju musi zostać stwierdzone przez zespół specjalistów.

Skąd wziąć opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju?

O tym, czy dziecko zostanie objęte wsparciem z zakresu WWR-u decyduje publiczna poradnia psychologiczno-pedagogiczna, a dokładnie zespół orzekający działający w poradni, na wniosek rodziców. Chcąc wnioskować o wydanie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dla swojego dziecka, należy zgłosić się do poradni. Po spotkaniach z dzieckiem, wywiadzie przeprowadzonym przez poradnię oraz złożeniu przez rodzica wniosku o wydanie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju, zbiera się zespól orzekający, który stwierdza czy dziecko wymaga objęcia wsparciem. Warto podkreślić, że poradnia może stwierdzić brak potrzeby objęcia wczesnym wspomaganiem rozwoju dziecka, u którego nie stwierdzi jednoznacznie oznak niepełnosprawności, lub paradoksalnie jeśli dziecko jest za małe na diagnozę. Przykładowo - w prawie oświatowym nie uznaje się zespołu Downa za niepełnosprawność - poradnia będzie dążyć do wydania opinii ze względu na niepełnosprawność ruchową czy intelektualną (a tu pojawia się często trudność, ponieważ niepełnosprawności intelektualnej nie diagnozuje się dzieciom poniżej 2,5 - 3 lat.). Niektóre poradnie idą jednak na rękę rodzicom i wydają opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju ze względu na posiadane już dokumenty (np. orzeczenie o niepełnosprawności lub zaświadczenie od specjalisty o opóźnionym rozwoju psychoruchowym).

Kogo nie obejmuje wczesne wspomaganie rozwoju?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju nie przysługuje dzieciom zagrożonym niepełnosprawnością. Oznacza to, że opinia o WWR nie może zostać wydana wyłącznie ze względu skrajne wcześniactwo, komplikacje okołoporodowe czy obciążenia genetyczne.

Opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka (WWR) - ile jest ważna?

Każda opinia wydana przez PPP (poradnię psychologiczno-pedagogiczną) może różnić się, jeśli chodzi o terminy ważności. Niektóre opinie wydawane są z konkretną datą, czyli np. że są ważne do 10 listopada 2019 roku. Poradnia ma również możliwość wystawienia opinii na etap edukacyjny, w przypadku WWR do czasu pójścia szkoły. Biorąc pod uwagę możliwość odroczenia, opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju może być ważna od urodzenia do 8 roku życia. W wyjątkowych przypadkach, gdy dziecko posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego i jest wskazanie ku temu, by obowiązek szkolny został odroczony do 9 roku życia dziecka, może być ono objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju. 

Podsumowując opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju może być wydana okresowo lub do czasu podjęcia przez dziecko nauki w szkole.  

 

Zajęcia w ramach wczesnego wspomagania rozwoju - czyli tzw. WWR-y

W ramach opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju można realizować zajęcia zarówno w publicznych jak i prywatnych placówkach, które spełniają warunki ustawowe, czyli między innymi powołały zespół wczesnego wspomagania rozwoju. 

Zależnie od trudności rozwojowych dziecka, w zespole powinien być pedagog specjalizujący się z niepełnosprawności dziecka (na przykład w przypadku dziecka niedosłyszącego powinien być to surdopedagog, w przypadku dziecka niedowidzącego tyflopedagog etc.), logopeda oraz psycholog. 

W ramach WWR-ki można realizować od 4 do 8 godzin na terenie jednej placówki. Zazwyczaj są to więc zajęcia 1-2 razy w tygodniu.  

Gdzie można realizować godziny w ramach wczesnego wspomagania rozwoju?

Zajęcia odbywają się zazwyczaj w poradni psychologiczno-pedagogicznej, ośrodku terapeutycznym czy prywatnym gabinecie. Coraz częściej WWR-y można realizować również w przedszkolu, do którego uczęszcza dziecko (większość niepublicznych przedszkoli integracyjnych i specjalnych powołuje zespoły wczesnego wspomagania rozwoju).

Z ciekawostek warto dodać, że jeśli dziecko nie ukończyło 3 roku życia, zajęcia w ramach opinii WWR mogą być realizowane u niego w domu - w praktyce jednak rzadko stosuje się takie rozwiązanie.

Informacji o zajęciach prowadzonych w ramach WWR najlepiej szukać w internecie, większość placówek prowadzących darmowe zajęcia dla dzieci z opinią, ma swoją ofertę na stronie. 

Zajęcia realizowane w ramach wczesnego wspomagania rozwoju powinny być darmowe - ośrodek realizujący WWR-y otrzymuje na nie dotacje z gminy. 

Na jakie zajęcia można chodzić w ramach wczesnego wspomagania rozwoju?

Informacja o tym, jakie zajęcia powinno mieć dziecko powinny zostać zawarte w opinii. Zespół orzekający z poradni psychologiczno-pedagogicznej, określi strefy w których dziecko wymaga szczególnego wsparcia. Przykładowo, jeśli dziecko ma trudności w komunikowaniu się w opinii będzie informacja o potrzebie objęcia do wsparciem logopedycznym. Dzieci często realizują zalecenia z opinii uczęszczając na zajęcia z integracji sensorycznej, terapię ręki lub zajęcia pedagogiczne. 

Zgodnie ustawą w ramach wczesnego wspomagania rozwoju można korzystać nie tylko z zajęć indywidualnych. Zajęcia grupowe takie jak muzykoterapia, czy trening umiejętności społecznych mogą być realizowane w ramach WWR. Jeśli dziecko potrzebuje interakcji z rówieśnikami warto poszukać zajęć grupowych, oprócz terapeutycznego wydźwięku samych zajęć, dziecko będzie miało okazję spędzić czas z dziećmi i sprawdzić się w sytuacjach społecznych. 

WWR to nie tylko wsparcie dla dziecka, są miejsca które oferują godziny wsparcia dla rodziny dziecka. Mogą to być na przykład konsultacje ze specjalistą (np. neurologopedą) lub wsparcie terapeutyczne (trening jedzenia czy wsparcie w budowaniu relacji).

Czym się różni wczesne wspomaganie rozwoju od wczesnej interwencji?

Wczesne wspomaganie rozwoju zakłada wsparcie dziecka przed pójściem do szkoły, jest to program Ministerstwa Edukacji Narodowej. 

Wczesna interwencja to program Ministerstwa Zdrowia. Obejmuje dzieci od urodzenia do 7 roku życia. Wczesna interwencja ma na celu szybkie zdiagnozowanie trudności dziecka i objęcie go takim wsparciem medycznym, rehabilitacyjnym i terapeutycznym, aby możliwie naszybciej wyrównać deficyty. Dzięki objęciu programem wczesnej interwencji dziecko ma szansę na szybką rehabilitacje, często im szybciej podejmie się działania terapeutyczne, tym większe przyniosą efekty. W ramach wczesnej interwencji dziecko jest objęte opieką lekarza oraz specjalistów (psychologa, pedagoga specjalnego, fizjoterapeuty etc.). We wczesnej interwencji chodzi o to, by objąć dziecko jak najbardziej kompleksowym wsparciem. W ośrodkach wczesnej interwencji (OWI) można szukać wsparcia zarówno dla dziecka jak i jego rodziny. 

Wczesne wspomaganie rozwoju to wsparcie bardziej długofalowe i mniej kompleksowe, ale nie mniej potrzebne dzieciom. Zajęcia w ramach wczesnego wspomagania rozwoju są bardziej powszechne ze względu na większą ilość ośrodków realizujących WWR. Niestety ośrodków wczesnej interwencji jest w Polsce tylko około 25 - czas oczekiwania na miejsce to od kilku do kilkunastu miesięcy. Często trudno to więc nazwać możliwie szybko udzielonym wsparciem, co dla wielu dzieci jest niekorzystne - gdyby zostały objęte wsparciem szybciej, efekt terapii mógłby być znaczniejszy.

Istotną różnicą między wczesną interwencją, a wczesnym wspomaganiem rozwoju jest fakt, że do ośrodka wczesnej interwencji potrzebne jest skierowanie od lekarza, a na zajęcia w ramach WWR potrzebna jest opinia z poradni.

 

Jakie sygnały mogą świadczyć o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju?

Jeśli dziecko w wieku około 6 miesięcy: nie łapie kontaktu wzrokowego z rodzicami, nie obserwuje otoczenia i nie reaguje na bodźce, nie odwzajemnia uśmiechu nie chwyta zabawek, nie chwyta przedmiotów, nie wodzi wzrokiem za przedmiotami, nie odwraca głowy w kierunku słyszanego dźwięku, nie reaguje na intensywne dźwięki, nie podnosi głowy leżąc na brzuchu, nie kieruje rąk/trzymanych przedmiotów w kierunku ust, nie obraca się na boki, nie przewraca się z pleców na brzuch lub zbyt szybko zaczyna przewracać się z brzucha na plecy (na przykład w wieku kilku tygodni).

Jeśli dziecko w wieku około 12 miesięcy: nie gaworzy, nie wchodzi w interakcje, nie naśladuje prostych zabaw, gestów, nie reaguje na zmiany otoczenia, nie odróżnia obcych i nie reaguje na nowe sytuacje lękiem, nie potrafi trzymać w ręku zabawki, nie okazuje uczuć, nie bawi się, nie interesuje się przedmiotami użytku codziennego, nie siada z podparciem, nie jest zainteresowane otoczeniem. 

Jeśli dziecko w wieku około 24 miesięcy: nie mówi, nie naśladuje dźwięków lub naśladuje je nadmiernie (powtarza wielokrotnie w nieadekwatnych sytuacjach), nie reaguje na swoje imię, nie naśladuje prostych czynności/zabaw, nie reaguje na proste polecenia, nie manipuluje zabawkami, nie obserwuje rówieśników, chodzi wyłącznie na palcach, jest nadwrażliwy na bodźce lub właśnie bardzo potrzebuje intensywnego stymulowania się (bardzo lubi docisk, ma przesunięty próg bólu etc.).

Jeśli dziecko w wieku około 36 miesięcy: nie wchodzi w interakcje z rówieśnikami, nie inicjuje zabawy, nie rozumie funkcji podstawowych przedmiotów i zabawek, nie wykazuje zainteresowania otoczeniem, nie komunikuje się z otoczeniem, nie wskazuje przedmiotów i części ciała, nie rozpoznaje osób ze swojego najbliższego otoczenia, nie koncentruje uwagi na kilka minut lub koncentruje się na jednej rzeczy/czynności na bardzo długi czas.

Obserwując u dziecka co najmniej kilka z wyżej opisanych objawów należy udać się na konsultacje do psychologa, pedagoga specjalnego lub od razu do poradni psychologiczno-pedagogicznej. Reagując szybko na trudności rozwojowe dziecka jest większa szansa na wyrównanie danych deficytów.

 

Autorka: Danuta Białek-Molak, pedagog specjalny, terapeuta wczesnego wspomagania rozwoju dziecka

 

źródło: Wczesne Wspomaganie Rozwoju Dziecka -  problemy i wyzwania, Aleksandra Braun, Agnieszka Niedźwiedzka (Warszawa, 2015)

 

 

Co to jest Wczesne Wspomaganie Rozwoju dziecka - skrót WWR?

11 września 2019
Co to jest wczesne wspomaganie rozwoju w skrócie WWR? Dzieci w jakim wieku mogą realizować wczesne wspomaganie rozwoju?
Baby Progress to odpowiedź na potrzeby rodziców. Niania dla dziecka z autyzmem, niania dla dziecka z zespołem Downa, znajdziemy nianie dla każdego dziecka z trudnościami rozwojowymi

Szukasz niani dla dziecka z niepełnosprawnością? Dobrze trafiłeś! Sprawdź naszą ofertę >>

Baby Progress, w Warszawie od 2014 roku | Wszystkie prawa zastrzeżone 2019 

Logo Baby Progress, firmy która pomoże w znalezieniu najlepszej opieki dla dziecka niepełnosprawnego, dziecka z autyzmem, niania dla dziecka autystycznego, nianie dla dziecka z zespołem downa